بواسیر یا هموروئید چیست؟علت،علائم،تشخیص و درمان

بواسیر یا همان هموروئید، (به انگلیسی hemorrhoids یا piles)، رگ‌های متورم و ملتهب اطراف مقعد در قسمت پایین رکتوم هستند. دو نوع بواسیر وجود دارد:

بواسیر خارجی که زیر پوست اطراف مقعد تشکیل می‌شود و بواسیر داخلی که در پوشش مقعد و قسمت پایین رکتوم تشکیل می‌شود.

Hemorrhoids are common in both men and women1 and affect about in 20 Americans. About half of adults older than age 50 have hemorrhoids

بواسیر در مردان و زنان شایع است و از هر 20 آمریکایی حدود 1 نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. حدود نیمی از بزرگسالان بالای 50 سال بواسیر دارند.

www.niddk.nih.gov

بواسیر یا هموروئید یک بیماری شایع است. این رگ‌های متورم در داخل رکتوم یا خارج از مقعد می‌توانند باعث درد، خارش مقعد و خونریزی شوند. علائم اغلب با درمان‌های خانگی بهبود می‌یابد. خوردن فیبر بیشتر و اجتناب از زور زدن می‌تواند به جلوگیری از بواسیر کمک کند.

همه ما با بواسیر متولد می‌شویم، اما معمولاً ما را آزار نمی‌دهند. فقط زمانی که متورم و بزرگ می‌شوند، علائم آزاردهنده‌ای ایجاد می‌کنند.

بواسیر چیست – با فیلم

سایت medlineplus پاسخ بواسیر چیست را اینگونه بیان کرده است:

هموروئید چیست؟
هموروئید وریدهای متورم و ملتهب اطراف مقعد یا قسمت پایین رکتوم است. دو نوع وجود دارد:

هموروئید خارجی که در زیر پوست اطراف مقعد شما ایجاد می شود
بواسیر داخلی، که در پوشش مقعد و پایین رکتوم ایجاد می شود

https://medlineplus.gov/hemorrhoids.html

در اثر فشار و زور زدن رگ های داخل دیواره مقعد پر از خون شده و به شکل بواسیر داخلی یا اینکه به صورت برجستگی در زیر پوست مقعد و اطراف آن (هموروئید خارجی) ظاهر می شود.

بیشتر بخوانید: بواسیر داخلی [عکس انواع هموروئید داخلی]

این رگ های خونی برای خون رسانی به حالت طبیعی در کانال مقعد تمامی افراد وجود دارد و زمانی که در اثر فشار یا یبوست دچار تورم و پارگی شوند به بیماری تبدیل می شود.

انواع بواسیر

بواسیر در داخل یا خارج رکتوم ایجاد می شود. انواع آن عبارتند از:

• داخلی: رگ‌های متورم در داخل رکتوم تشکیل می‌شوند. بواسیر داخلی ممکن است خونریزی کند، اما معمولاً دردناک نیست.
• خارجی: رگ‌های متورم در زیر پوست اطراف مقعد تشکیل می‌شود. بواسیر خارجی می‌تواند خارش و درد داشته باشد. گاهی اوقات، خونریزی می‌کند. معمولاً می‌توانید بواسیر خارجی را ببینید یا احساس کنید.
• پرولاپس شده یا بواسیر افتاده: بواسیر داخلی اگر از مقعد بیرون بزند ممکن است خونریزی کند یا باعث درد شود.
• ترومبوز: لخته خون در بواسیر خارجی تشکیل می‌شود. این نوع بواسیر معمولاً دردناک است و باعث ایجاد یک توده بنفش/آبی در بیرون از مقعد می‌شود.

بیشتر بخوانید: فرق جوش مقعدی با بواسیر چیست؟

هموروئید ترومبوزه

بواسیر ترومبوزه چیست؟ در هموروئید خارجی وقتی داخل زائده و بالشتک بواسیری لخته خون تشکیل شود آن را ترومبوزه می نامند. بواسیر خارجی که به ترومبوزه تبدیل شده باشد درد بیشتری دارد.

بواسیر چه شکلی است؟

بواسیر بسته به نوع آن متفاوت به نظر می‌رسد. شما بواسیر داخلی را نمی‌بینید مگر اینکه بیرون زده باشد (پرولاپس). بواسیر داخلی بیرون زده معمولاً یک توده کوچک در اطراف مقعد است که می‌توانید آن را به داخل فشار دهید.

بواسیر خارجی غیر ترومبوزه معمولاً به رنگ پوست است. آنها در لمس نرم هستند و نمی‌توانید آنها را به داخل فشار دهید. بواسیر خارجی ترومبوزه ممکن است به رنگ آبی، سیاه یا بنفش به نظر برسد و در لمس سفت‌تر باشد. آنها اغلب دردناک‌تر هستند.

به خاطر داشته باشید که همه توده‌ها بواسیر نیستند.

بیشتر بخوانید : عکس انواع بواسیر (داخلی-خارجی-خونی)

علائم و علل بواسیر (از کجا بفهمیم بواسیر داریم)

اگرچه علت بیشتر مشکلات مقعدی بواسیر است اما هر علائم مقعدی نشانه بواسیر نیست. علائم بواسیر به نوع آن بستگی دارد.

اگر بواسیر خارجی دارید، ممکن است موارد زیر را داشته باشید:

• خارش مقعد
• یک یا چند توده سفت و حساس در نزدیکی مقعد
• درد یا سوزش مقعد، به خصوص هنگام نشستن

فشار بیش از حد، مالش یا تمیز کردن بیش از حد اطراف مقعد ممکن است علائم را بدتر کند. برای بسیاری از افراد، علائم بواسیر خارجی ظرف چند روز از بین می‌رود.

اگر بواسیر داخلی دارید، ممکن است دچار:

• خونریزی از مقعد شوید، خون قرمز روشن روی مدفوع، روی دستمال توالت یا در کاسه توالت پس از اجابت مزاج
• بواسیری که از دهانه مقعد افتاده است، به نام پرولاپس

بواسیر داخلی که پرولاپس ندارد، اغلب دردناک نیست. بواسیر داخلی پرولاپس شده ممکن است باعث درد و ناراحتی شود.

برخی از علائم بواسیر و مشکلات دستگاه گوارش مشابه هم هستند. به عنوان مثال، خونریزی از رکتوم ممکن است نشانه بیماری‌های روده مانند بیماری کرون، کولیت اولسراتیو یا سرطان روده بزرگ (Colorectal Cancer) یا رکتوم باشد.

علائم بواسیر در زنان

بواسیر در زنان معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری، زایمان (بواسیر بعد از زایمان طبیعی و سزارین) و یا در طول دوران قاعدگی ایجاد می شود.

بعضی از علائم بواسیر در زنان شامل موارد زیر می‌شود:

1. درد و سوزش در ناحیه مقعدی
2. خونریزی از مقعد
3. درد و یا خارش در ناحیه مقعدی
4. احساس پر بودن و یا یبوست
5. ظاهر شدن زائده ها و یا توده های برجسته در اطراف مقعد

بیشتر بخوانید: بواسیر زنان (بهترین پماد+روش های خانگی)

چه چیزی باعث بواسیر می‌شود؟

علل بواسیر عبارتند از:

• زور زدن هنگام اجابت مزاج
• نشستن طولانی مدت روی توالت
• یبوست یا اسهال مزمن
• رژیم غذایی کم فیبر
• ضعیف شدن بافت‌های نگهدارنده در مقعد و رکتوم که با افزایش سن اتفاق می‌افتد
• بارداری
• بلند کردن مکرر اجسام سنگین

این بیماری دلایل زیادی دارد اما اصلی ترین علت بواسیر را می توان فشار به این رگ ها در مواقع بارداری یا هنگام خروج مدفوع و زور زدن دانست. دلیل بیماری بواسیر ناشناخته است اما فشار زیاد و یبوست علائم را تشدید میکند.

درد بواسیر چگونه است

بواسیر های داخلی معمولاً بدون درد هستند و بیشتر خونریزی دارند. اما به طور کلی در مورد اینکه درد بواسیر چگونه است باید بگوییم هنگام نشستن و یا موقع دفع مدفوع احساس فشار، درد شدید، سوزش و ناراحتی در ناحیه مقعد و اطراف آن خواهید داشت.

در هموروئید خارجی که با لخته خون همراه است ممکن است دردی طاقت فرسا و شدید داشته باشید. اگر درد بواسیر و یا سایر علائم بیش از یک هفته ادامه داشت حتما به پزشک مراجعه کنید.

بواسیر یا هموروئید ترومبوزه شده دردناک ترین نوع هموروئید است که با مسدود کردن جریان خون باعث تورم شدید بافت های مقعد می شود و با درد زیادی همراه است.

تشخیص بواسیر

پزشک اغلب می‌تواند بر اساس سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی، بواسیر را تشخیص دهد. او می‌تواند بواسیر خارجی را با بررسی ناحیه اطراف مقعد تشخیص دهد. برای تشخیص بواسیر داخلی، پزشک معاینه رکتوم با انگشت انجام می‌دهد و ممکن است اقداماتی را برای بررسی داخل مقعد و رکتوم انجام دهد.

پزشک از شما درباره سابقه پزشکی، عادات غذایی، عادات توالت رفتن، استفاده از تنقیه و ملین و شرایط پزشکی فعلی سؤال خواهد کرد.

• معاینه دیجیتال رکتوم: پزشک یک انگشت پوشیده با دستکش و چرب شده را وارد رکتوم می‌کند تا رگ‌های متورم را لمس کند.
• آنوسکوپی: پزشک از آنوسکوپ (لوله‌ای با نور در انتها) برای مشاهده پوشش مقعد و رکتوم استفاده می‌کند.
• سیگموئیدوسکوپی: پزشک از سیگموئیدوسکوپ (لوله‌ای دارای نور با دوربین) برای مشاهده داخل قسمت پایینی روده بزرگ و رکتوم استفاده می‌کند. انواع روش‌ها شامل سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر و سیگموئیدوسکوپی سفت و سخت است.

پزشک ممکن است بواسیر داخلی را هنگام انجام مراحل مربوط به سایر مشکلات دستگاه گوارش یا در طول معاینه معمول رکتوم و روده بزرگ تشخیص دهد. این روش‌ها شامل کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر می‌شوند.

گزینه‌های درمانی بواسیر

طیف گسترده ای از روش های درمانی برای بواسیر (دارو، پماد، جراحی، لیزر و …) وجود دارد. ابتدا به روش های خانگی و اینکه آیا امکان درمان در خانه وجود دارد یا نه می پردازیم:

بیشتر بخوانید:  بواسیر خونی چیست؟

چگونه می‌توان بواسیر را در خانه درمان نمود؟

شما اغلب می‌توانید بواسیر را در خانه با موارد زیر درمان کنید:

• خوردن غذاهایی که فیبر بالایی دارند
• مصرف نرم‌کننده مدفوع یا مکمل فیبر مانند پسیلیوم
• نوشیدن آب یا سایر مایعات هر روز
• عدم زور زدن هنگام اجابت مزاج
• عدم نشستن طولانی مدت روی توالت
• مصرف مسکن‌های بدون نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن (ناپروکسن)
• نشستن در وان آب گرم، به نام حمام نشیمن، چندین بار در روز برای کمک به تسکین درد
• استفاده از کرم‌ها یا پمادهای بواسیر بدون نسخه یا استفاده از شیاف
• داروهای بدون نسخه حاوی لیدوکائین یا هیدروکورتیزون را روی ناحیه آسیب‌دیده بمالید.

اغلب پزشکان استفاده از داروهای بدون نسخه را به مدت ۱ هفته توصیه می‌کنند. اگر این داروها علائم شما را پس از ۱ هفته تسکین نداد و یا عوارض جانبی مانند خشکی پوست اطراف مقعد یا بثورات پوستی ایجاد کردند، باید با پزشک مشورت کنید.

بیشتر بواسیر داخلی بیرون زده بدون درمان خانگی از بین می‌روند. با این حال، بواسیر داخلی شدیداً بیرون زده یا خونریزی دهنده ممکن است نیاز به درمان پزشکی داشته باشد.

بیشتر بخوانید:  درمان خانگی بواسیر، روش‌های کاهش علائم و مراقبت‌های مؤثر {دشمن بواسیر}

روش های درمان پزشکی بواسیر

اگر علائم بدتر شود یا در زندگی روزمره و خواب اختلال ایجاد کنند، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر علائم پس از یک هفته درمان خانگی بهبود نیافت، به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است بواسیر را با روش‌های زیر درمان کند:

• بستن با نوار لاستیکی (رابربند): پزشک یک نوار کوچک دور پایه بواسیر قرار می‌دهد تا خونرسانی به ورید را قطع کند.
• الکتروکواگولاسیون: جریان الکتریکی جریان خون به بواسیر را متوقف می‌کند.
• انعقاد مادون قرمز: یک پروب کوچک در رکتوم گرما آزاد می‌کند تا بواسیر را از بین ببرد.
• اسکلروتراپی: پزشک یک ماده شیمیایی را به داخل ورید متورم تزریق می‌کند تا بافت بواسیر را از بین ببرد.

درمان‌های جراحی بواسیر شامل موارد زیر است:

• هموروئیدکتومی: این جراحی بواسیر خارجی بزرگ یا بواسیر داخلی بیرون زده را برمی‌دارد.
• هموروئیدال دیستریزاسیون ترانس آنال (THD): بواسیر داخلی با بخیه بسته شده و به داخل رکتوم برگردانده می‌شود.
• بستن بواسیر: یک ابزار بست، بواسیر داخلی را برمی‌دارد. یا بواسیر داخلی بیرون زده را به داخل مقعد برمی‌گرداند و آن را در آنجا نگه می‌دارد.

بیشتر بخوانید: دکتر بواسیر کیست؟

پیشگیری از بواسیر

بواسیر شایع است و همیشه نمی‌توان از آن پیشگیری کرد. اما این مراحل می‌تواند به کاهش خطر سفت شدن مدفوع و یبوست که می‌تواند منجر به بواسیر شود، کمک کند:

• در توالت زیاد ننشینید و زور نزنید.
• وقتی احساس دفع می‌کنید به توالت بروید. منتظر نمانید یا آن را نگه ندارید.
• در طول روز مقدار زیادی آب بنوشید.
• مدفوع خود را نرم نگه دارید. غذاهای پرفیبر (میوه‌های تازه، سبزیجات و غلات کامل) بیشتری بخورید یا مکمل‌های فیبر مصرف کنید. به طور کلی، ۲۵ تا ۳۸ گرم فیبر برای اکثر بزرگسالان کافی است.
• فعال باشید. داشتن تحرک باعث حرکت روده‌ها می‌شود.
• ملین مصرف کنید یا فقط طبق توصیه پزشک از تنقیه استفاده کنید. مصرف زیاد ملین یا تنقیه می‌تواند تنظیم نحوه دفع مدفوع را برای بدن شما دشوار کند.

در این مطلب میوه ها و خوراکی های مفید برای بواسیر را معرفی کرده ایم: بهترین میوه برای بواسیر

عوارض بواسیر چیست؟

عوارض بواسیر می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• لخته شدن خون در بواسیر خارجی
• برجستگی‌های پوستی و پوست اضافی که هنگام حل شدن لخته خون در بواسیر خارجی باقی می‌ماند
• عفونت زخم روی بواسیر خارجی
• بواسیر خفه شده، زمانی که عضلات اطراف مقعد خونرسانی به بواسیر داخلی که از دهانه مقعد خارج شده است را قطع می‌کنند
• کم خونی

محتوای عوارض عدم درمان بواسیر را مطالعه کنید.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به بواسیر هستند؟

اگر کارهای زیر را انجام می دهید، احتمال ابتلا به بواسیر در شما بیشتر می‌شود:

• هنگام اجابت مزاج زور بزنید
• برای مدت طولانی روی توالت بنشینید
• یبوست یا اسهال مزمن داشته باشید
• غذاهایی بخورید که فیبر کمی دارند
• بالای ۵۰ سال سن داشته باشید
• باردار باشید
• اغلب اجسام سنگین بلند کنید

میلیون‌ها نفر در برهه‌ای از زندگی خود به دنبال درمان بواسیر هستند. اما بسیاری دیگر هرگز به دنبال درمان نیستند و ناراحتی ناشی از بواسیر را تجربه می‌کنند. اجازه ندهید خجالت یا ترس شما را از مراجعه به پزشک باز دارد. شما اولین کسی نیستید که در مورد بواسیر با آنها صحبت می‌کنید و آخرین نفر هم نخواهید بود.

منابع معتبر:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/hemorrhoids

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15120-hemorrhoids

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hemorrhoids/symptoms-causes/syc-20360268

سوالات متداول درباره بواسیر یا هموروئید