آبسه مقعدی چیست؟ آبسه مقعدی به انگلیسی (anorectal abscess) یا آبسه آنورکتال مجموعه ای از چرک در ناحیه مقعد و رکتوم است که آبسه رکتوم، آبسه پری رکتوم، آبسه پری آنال و آبسه آنورکتال هم نامیده می شود.
آبسه مقعدی اگر به موقع درمان نشود ممکن است به فیستول مقعدی تبدیل شده و درمان آن پیچیده تر می شود. حدود 50 درصد از بیماران مبتلا به آبسه مقعدی دچار عارضه ای به نام فیستول می شوند. فیستول یک تونل کوچک است که ارتباط غیرطبیعی بین محل آبسه و پوست ایجاد می کند.
بنابراین بهتر است علت، علائم، عوارض و روش های درمان آبسه مقعدی را بهتر بشناسید تا هنگام وقوع، فوراً برای درمان آن اقدام کنید.
⚠️برای جلوگیری از تبدیل آبسه به فیستول همین حالا اقدام کنید.
با درمان آبسه مقعدی در زمان مناسب و به موقع، از عوارض آن پیشگیری می کنید. نوزادان و کودکان نوپا که قبلاً شقاق هم داشتند و به آبسه مبتلا شده اند معمولاً سریع تر از بزرگسالان بهبود می یابند.
عکس بیماری آبسه مقعدی ?

آبسه مقعدی چیست؟
آبسه مقعدی یک وضعیت دردناک است که در آن تجمعی از چرک در نزدیکی مقعد یا ناحیه پرینه (فضای بین اندام تناسلی و مقعد) ایجاد می شود. برای اینکه بدانید ابسه مقعدی چگونه درمان میشود، فیلم عمل جراحی آبسه مقعدی را مشاهده کنید:
آبسه مقعد زمانی ایجاد می شود که یکی از غدد مقعد مسدود و عفونی شود. چرک و مایع در غده مقعد جمع می شود و نتیجه آن یک آبسه بسیار دردناک در اطراف مقعد (سوراخ مقعد) است. اکثر آبسه های مقعدی نیز نتیجه همین عفونت غدد کوچک مقعدی هستند.
شایع ترین نوع آبسه، آبسه پری مقعدی یا پری آنال است که اغلب به صورت جوش متورم دردناک در نزدیکی مقعد ظاهر می شود. به همین دلیل برخی افراد آبسه مقعدی را با جوش مقعدی اشتباه می گیرند.
آبسههای مقعدی که در بافتهای عمیقتری قرار دارند، کمتر شایع هستند و ممکن است به راحتی هم دیده نشوند.
برش و درناژ جراحی رایج ترین روش درمان انواع آبسه مقعدی است و معمولاً موفقیت آمیز است.
در برخی موارد، فیستول مقعدی هم می تواند باعث تخلیه مداوم چرک و عفونت شود.
آبسه های مقعدی مکرر ممکن است نتیجه بسته شدن قسمت بیرونی دهانه تونل فیستول باشند. در این حالت برای درمان، حتماً باید عمل جراحی فیستول یا لیزر فیستول به کار گرفته شود.




بیشتر بخوانید : عکس فیستول مقعدی
علت آبسه مقعدی

علل شایع آبسه آنورکتال عبارتند از:
- غدد مسدود شده در ناحیه مقعد
- شقاق مقعدی، پارگی در کانال مقعد که عفونی می شود (عفونت شقاق مقعدی)
- عفونت مقاربتی (STD)
- ضربه یا تروما
- آبسه های عمیق رکتوم ممکن است در اثر اختلالات روده ای مانند بیماری کرون یا دیورتیکولیت ایجاد شوند.
- هیدرادنیت چرکی (هیدرادنیت پری آنال می تواند باعث ایجاد آبسه در اطراف مقعد شود)
چه کسانی بیشتر در معرض خطر آبسه مقعدی هستند؟
به طور کلی آبسه مقعد در مردان و افراد با مشکل روده ای بیشتر رایج است. با این حال موارد زیر شانس ابتلا به آن را در افراد افزایش می دهد:
- رابطه جنسی مقعدی
- بیماران مصرف کننده داروهای شیمی درمانی مثل پردنیزون (برای درمان سرطان)
- بیماران مصرف کننده داروهای سرکوب سیستم ایمنی
- افراد دیابتی
- بیماری التهابی روده (بیماری کرون و کولیت اولسراتیو)
- بواسیر خارجی ترومبوزه شده
- اسکلروتراپی برای درمان بواسیر داخلی
- استفاده از داروهای کورتیکواستروئیدی
- سیستم ایمنی ضعیف (مانند HIV / AIDS)
- داشتن شرکای جنسی متعدد
- زنان باردار
- کسانی که سیگار میکشند
- کسانی که اسهال یا یبوست مکرر دارند.
- قرار دادن اشیا در راست روده و رکتوم
آبسه مقعدی در مردان بیشتر از زنان رخ می دهد. همچنین آبسه مقعدی نوزاد و آبسه مقعدی در کودکان که هنوز پوشک می شوند و یا قبلاً سابقه شقاق مقعدی داشته اند هم رخ می دهد.
بیشتر بخوانید: آیا رابطه مقعدی باعث گوشت اضافه میشود؟
علائم آبسه مقعدی چیست
علائم آبسه مقعدی شامل تورم در اطراف مقعد و درد ثابت و ضربان دار همراه با التهاب است. درد مقعد ممکن است با حرکات روده، سرفه و نشستن شدیدتر شود.
آبسه مقعدی ممکن است قرمز رنگ باشد و موقعی که آن را با دست لمس می کنید گرم و داغ باشد.
آبسه همچنین می تواند باعث تب، لرز و سایر علائم مشابه آنفولانزا یا سرماخوردگی شود.
علائم دیگر ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- یبوست
- ترشح چرک از مقعد و راست روده
- خونریزی مقعد
- خستگی، تب، تعریق شبانه و لرز
- قرمزی، بافت دردناک و سفت شده در ناحیه مقعد
- نرمی و نازک شدن پوست اطراف مقعد
آبسه مقعدی نوزاد، اغلب به صورت یک توده متورم، قرمز و حساس در لبه مقعد ظاهر می شود. نوزاد شیرخوار ممکن است از ناراحتی بداخلاق و تحریک پذیر شود.
❌گاهی اوقات تب تنها علامت آبسه های عمیق مقعدی است.
تشخیص آبسه مقعدی

پزشک ممکن است آبسه های خارجی را بدون استفاده از هیچ ابزاری ببینند. با این حال، برخی از آبسه ها روی سطح پوست شما نیستند و در عمق پوست هستند که قابل مشاهده نیست.
- معاینه رکتوم با اسپکولوم ممکن است آبسه آنورکتال را تایید کند.
- پروکتوسیگموئیدوسکوپی (Proctoscopy) ممکن است برای رد سایر بیماری ها انجام شود.
- در برخی موارد، انجام سی تی اسکن، ام آر آی یا سونوگرافی برای کمک به پیدا کردن مکانی که چرک و عفونت کرده نیاز است.
درمان آبسه مقعدی (خانگی-سنتی-لیزربدون جراحی-پماد و انتی بیوتیک)

آبسه مقعدی به ندرت خود به خود برطرف می شود. تخلیه سریع آبسه با جراحی، ترجیحاً قبل از فوران آبسه بسیار اهمیت دارد. معمولاً آنتی بیوتیک ها نیز به تنهایی نمی توانند آبسه را درمان کنند. با توجه به موقعیت و شدت علائم آبسه مقعدی، روش های مختلفی برای درمان این عارضه وجود دارد:
?درمان آبسه مقعدی شامل جراحی برای باز کردن و تخلیه آبسه است. آبسه های تخلیه شده معمولاً باز گذاشته می شوند و نیازی به بخیه نیست.⚡
آبسه های سطحی مقعد را می توان در مطب با استفاده از بی حس کننده موضعی تخلیه کرد. آبسه های مقعدی بزرگ یا عمیق ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان و بیهوشی داشته باشند.
گاهی اوقات می توان جراحی فیستول را همزمان با جراحی آبسه انجام داد. با این حال، فیستول ها اغلب چهار تا شش هفته پس از تخلیه آبسه ایجاد می شوند.
جراحی برای درمان آبسه مقعدی اغلب یک روش سرپایی در کلینیک است، به این معنی که شما در همان روز به خانه می روید. جراح آبسه را بریده و چرک را تخلیه می کند. برای درمان آبسه مقعدی بعد از عمل، گاهی برای باز نگه داشتن برش و تخلیه آن یک درن گذاشته می شود و گاهی حفره آبسه با گاز پر می شود.
سه یا چهار هفته طول می کشد تا آبسه تخلیه شده بعد از جراحی به طور کامل بهبود یابد
درمان آبسه مقعدی با لیزر
از آنجایی که جراحی ممکن است عوارضی مثل عفونت، شقاق مقعد، برگشت و عود آبسه، جای زخم و اسکار داشته باشد، درمان آبسه مقعدی با لیزر به عنوان بهترین راه درمان آبسه مقعدی توصیه می شود که به جای برش آبسه با تیغ و چاقوی جراحی، از فیبر نوری لیزر برای تخلیه آبسه استفاده می شود و هیچ یک از عوارض جراحی را نخواهد داشت.
در روش لیزر آبسه مقعدی یک روز پس از عمل می توانید عمل دفع مدفوع راحتی داشته باشید.
بعد از اینکه درمان آبسه مقعدی یا فیستول با لیزر انجام شد، بعید است که مشکل عود کند. اما باز هم، پیروی از توصیه های پزشک جراح فیستول یا جراح کولون و رکتوم بسیار مهم است.
درمان آبسه مقعدی با آنتی بیوتیک
درمان دارویی و بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت مقعدی معمولاً شامل مصرف آنتی بیوتیک (مترونیدازول، سیپروفلوکساسین، داکسی سایکلین) استراحت و کمپرس گرم است. اما در بیشتر موارد آنتی بیوتیک هم برای درمان کافی نیست و نیاز به جراحی و تخلیه آبسه از چرک و عفونت می باشد.
بعد از عمل برای بیشتر بیماران، مسکن تجویز می شود و برای بیشتر افراد آنتی بیوتیک لازم نیست. آنتی بیوتیک به این دلیل نیاز است که عفونت ناشی از آبسه را از بین ببرد.
آنتی بیوتیک برای کسانی تجویز می شود که دیابت یا سیستم ایمنی ضعیف دارند.
درمان خانگی آبسه مقعدی (درمان آبسه مقعدی بدون جراحی)

- برخی از آبسه های مقعدی را می توان در خانه با استفاده از کمپرس سرد و گرم و حمام نشسته (سیتز) درمان کرد.
- نرم کننده ی مدفوع و ملین برای جلوگیری یبوست
باند پیچی آبسه باعث می شود که لباس کثیف نشود.
مالیدن سیر له شده به عنوان درمان آبسه مقعدی در خانه، سیر را می توان به صورت خوراکی نیز مصرف کرد.
بیشتر بخوانید: درمان طبیعی و گیاهی فیستول مقعدی در خانه
درمان خانگی آبسه مقعدی در طب سنتی
- پماد رینای سیاه برای درمان عفونت مقعدی و به عنوان بهترین انتی بیوتیک برای ابسه مقعدی است.
- همچنین ریشه یا گیاه زنجبیل به دلیل خاصیت ضدالتهابی برای درمان عفونت مقعدی مردان و زنان کاربرد دارد.
درمان آبسه مقعدی با عسل
ترکیب عسل و سیاه دانه برای از بین بردن عفونت گوارشی و باکتری های معده موثر است. بهتر است صبح ناشتا یک قاشق عسل طبیعی مصرف شود.
❌درمان آبسه مقعدی با عسل امکان پذیر نیست و عسل برای ترمیم زخم و جلوگیری از التهاب آبسه مصرف می شود.
پماد برای درمان آبسه مقعدی
آبسه های مقعدی سطحی و ساده با استفاده از پماد آبسه مقعدی و پمادهایی مثل لیدوکائین ممکن است بهبود بیابند اما در مورد آبسه های پیشرفته کارساز نخواهد بود.
بیشتر بخوانید: بهترین پماد برای زخم مقعد
مراقبت های لازم بعد از درمان آبسه مقعدی
پس از عمل، برای اکثر افراد داروهایی برای تسکین درد تجویز می شود. برای افراد سالم، معمولاً آنتی بیوتیک لازم نیست. آنتی بیوتیک ها ممکن است برای برخی از افرادی که دچار نقص ایمنی هستند، تجویز شود.
- جراح ممکن است داروهای مسکن و آنتی بیوتیک تجویز کند.
- برای درمان آبسه مقعدی بعد از عمل، ممکن است جهت تسکین درد و کاهش تورم به حمام های سیتز گرم (نشستن در وان آب گرم) نیاز داشته باشید.
- اگر آبسه و چرک و عفونت آن عمیق باشد، ممکن است برای کنترل درد و مراقبت توسط پرستار از محل تخلیه آبسه، نیاز به بستری در بیمارستان باشد.
- اجتناب از یبوست به کاهش درد کمک می کند.
- ممکن است به ملین ها و نرم کننده های مدفوع نیاز داشته باشید.
- نوشیدن مایعات و خوردن غذاهای حاوی فیبر زیاد نیز می تواند کمک کننده باشد.
درد و ناراحتی پس از جراحی آبسه یا فیستول، معمولاً خفیف است و با داروهای مسکن قابل کنترل است. در صورت درمان آبسه مقعدی با لیزر نهایتاً 3 الی 5 روز بعد از عمل می توانید به سرکار خود برگردید.
بیشتر بخوانید : جلوگیری از بازگشت آبسه مقعدی و مراقبت بعد از عمل
آیا آبسه مقعدی خطرناک است؟
زمانی که درمان به تعویق بیفتد، ممکن است عوارض ایجاد شود. عوارض احتمالی و خطرات آبسه مقعدی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- فیستول مقعدی (ارتباط غیر طبیعی بین مقعد و ساختار دیگر)
- عفونتی که به خون سرایت می کند (سپسیس)
- درد مداوم و یا عود مداوم آبسه
در صورت تبدیل آبسه به فیستول، روش های خانگی برای درمان نتیجه ای نخواهد داشت و بهترین کار، مراجعه به بهترین جراح فیستول برای درمان قطعی می باشد.
بیشتر بخوانید: عمل جراحی فیستول چگونه است؟
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر :
- ترشحات رکتوم، درد مقعد یا سایر علائم آبسه آنورکتال را که گفته شد، حس می کنید.
- پس از درمان آبسه، تب، لرز یا سایر علائم جدید را داشته باشید.
- دیابتی هستید و کنترل قند خون شما دشوار می شود.
بیشتر بخوانید : بهترین جراح فیستول کیست؟
ایا ابسه مقعدی خود به خود خوب میشود
معمولاً به ندرت آبسه مقعد خودش خود به خود خوب می شود و برای درمان باید تخلیه آبسه انجام شود.اما در برخی مواقع هم آبسه ممکن است به خودی خود چرک را تخلیه کند و بدون نیاز به درمان بهبود یابد.
اگر آبسه مقعدی خود به خود ترکید، حتماً برای تمیز نگاه داشتن ناحیه را با آب و صابون بشویید، سپس آن را با باند بپوشانید.
حتی اگر آبسه مقعدی خودش خود به خود بترکد و تخلیه شود هم ممکن است عفونی شود یا باعث عفونت شود، بنابراین برای اطمینان حتماً به پزشک مراجعه کنید.
چگونه از بروز آبسه مقعدی پیشگیری کنیم؟
- پیشگیری از بیماری های مقاربتی یا درمان سریع STDs ممکن است از تشکیل آبسه مقعدی جلوگیری کند.
- از کاندوم در حین مقاربت، از جمله رابطه مقعدی، برای جلوگیری از عفونت مقاربتی استفاده کنید.
- رعابت بهداشت مقعد و ناحیه تناسلی
- رژیم غذایی پرفیبر برای بهبود عملکرد حرکات روده و جلوگیری از یبوست
برای پیشگیری از آبسه مقعدی در کودکان و نوزادان، تعویض مکرر پوشک و تمیز کردن کامل کودک هنگام تعویض پوشک، میتواند به پیشگیری از شقاق مقعد و آبسه کمک کند.
تفاوت آبسه مقعدی و بواسیر چیست؟
بواسیر یا هموروئید توده های سفتی هستند که در داخل راست روده (بواسیر داخلی) یا خارج از مقعد (هموروئید خارجی) ایجاد می شوند. بواسیر دردناک است و ممکن است باعث خونریزی مقعدی (بواسیر خونی) شوند.
اما بر خلاف آبسه مقعدی، هموروئید بیماری عفونی نیست بلکه وریدهای متورم است که اغلب خود به خود با کرم های بدون نسخه مثل آنتی هموروئید از بین می روند.
آبسه مقعدی دردناک تر و بزرگتر از هموروئید می باشد. بواسیر سفت تر است، در حالی که آبسه موقع لمس گرم و حساس است.
آبسه مقعدی می تواند عوارضی ایجاد کند و در صورت عدم درمان منجر به تب، لرز و سایر علائم شود. بواسیر معمولاً موقع دفع و بعد از آن بیشتر اذیت کننده است.
سوالات متداول درباره آبسه مقعدی
آبسه مقعدی به خودی خود خطرناک نبوده و تنها زمانی که می ترکد و پس از چندبار درمان عود می کند و خوب نمی شود خطرناک بوده و ممکن است موجب عفونت شود.
آبسه مقعدی ممکن است خود به خود بترکد و چرک و عفونت داخل آن تخلیه شود.
مترونیدازول، سیپروفلوکساسین و انتی بیوتیک های دیگری که باید توسط پزشک تجویز شود.
بهترین راه درمان آبسه مقعدی جراحی آن با استفاده از لیزر می باشد. لیزر آبسه مقعدی به صورت سرپایی و بدون درد و خونریزی و بیهوشی انجام می شود.
