نفخ یا باد شکم با خروج هوا اتفاق می افتد. خروج گاز زیاد از مقعد ممکن است با خروج مدفوع آبکی همراه باشد و بستگی به غذایی که فرد مصرف میکند دارد و خبر از یک بیماری گوارشی میدهد. به طور کلی علت باد شکم زیاد در زنان و مردان موارد زیر می باشد:
- بلعیدن هوای بیشتر از حد معمول
- خوردن غذاهایی که هضم آنها دشوار است
- شرایط موثر بر گوارش مانند سوء هاضمه یا سندرم روده تحریک پذیر (IBS)
- برخی از داروها مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و برخی ملین ها
پیش از هر چیزی فواید باد معده به انگلیسی : flatulence یا فواید گوز (Fart benefits) را با هم بررسی می کنیم:
بیشتر بخوانید: مدفوع سیاه نشانه چیست
فواید باد معده
- به شما می گوید که آیا رژیم غذایی شما متعادل است یا خیر. رژیم غذایی حاوی پروتئین های بدون چربی، سبزیجات، میوه ها و غلات: متعادل و سالم در نظر گرفته می شود
- درد شکم را کاهش می دهد.
- سلامت روده بزرگ را بهبود می بخشد.
- نفخ را کاهش می دهد.
- آلرژی یا عدم تحمل غذایی را شناسایی می کند.
- نشان دهنده روده سالم است.
- زنگ سلامت به صدا در می آید.
در اینجا پاسخ یک سوال پرتکرار کاربران را خواهیم داد:
چرا افراد از بوی گاز معده خود خوششان می آید؟!
تحقیقات نشان داده که هر فردی بوی گاز معده خود را به دیگری ترجیح می دهد اما آیا این به این دلیل است که بوی گاز معده شما بهتر از بوی خارج شده از معده فرد دیگر است ؟ خیر . این موضوع به واکنش بدن فرد به مسائل خارجی مرتبط است. به عبارتی دیگر اولین اقدام دفاعی بدن در برابر ویروس و باکتری، خروج اختیاری یا غیر اختیاری باد از بدن می باشد.
اینکه چرا شما از بوی گاز و باد خارج شده از بدن خودتان خوشتان می آید و در مقایسه با دیگران آن را بدبو نمی دانید به این خاطر است که این بو در واقع جزئی از شماست و مربوط به باکتری های خاص بدن شماست که بوی خاصی هم تولید می کند.
بیشتر بخوانید: روان کننده شکم سریع – ملین قوی
باد معده زیاد نشانه چیست
علت گوزيدن زياد چيست ؟ نفخ شکم یا گاز معده زمانی اتفاق می افتد که گاز از روده خارج میشود. خروج باد یک عامل طبیعی بدن است و زمانی اتفاق می افتد که باکتری های روده ی کوچک غذا را به درستی هضم نمی کنند و این غذا به روده ی بزرگ منتقل میشود.
یکی دیگر از دلایل علت باد معده زیاد خوردن هوای اضافی است مثلا جویدن آدامس، سریع خوردن غذا یا نوشیدن مایعات گازدار. خروج گاز زیاد از مقعد و باد شکم زیاد به دلایل زیر است:
داروهای خاص
برخی داروها باعث نفخ آبکی میشود. داروها میزان گاز را افزایش میدهند که شامل:
- آنتی بیوتیک های خاص
- کلستیرامین (برای کلسترول بالا)
- داروهای حاوی سوربیتول
برخی مواد تشکیل دهنده ی داروها از سوربیتول یا شیرینی های است که میزان گاز را افزایش میدهد.
عدم تحمل لاکتوز
اگر معده ی فردی تحمل لاکتوز را نداشته باشد و از لبنیات استفاده کند دچار خروج گاز میشود. لاکتاز آنزیمی در بدن است که لاکتوز موجود در لبنیات را تجزیه میکند. افرادی که نمی توانند لاکتوز را تحمل کنند، بدنشان به میزان کافی لاکتاز تولید نمی کند تا لاکتوز موجود در لبنیات را تجزیه کنند.
افرادی که تحمل لاکتوز را ندارند، مصرف لبنیات منجر به مشکلات گوارشی و نفخ میشود.
بیشتر بخوانید: شربت برای یبوست شدید بزرگسالان
عدم تحمل گلوتن
افرادی که بیماری سلیاک یا عدم تحمل گلوتن را دارند، احساس دل درد بعد از خوردن گلوتن دارند که منجر به دفع گاز میشود. سایر علائم پس از خوردن گلوتن شامل موارد زیر است:
- بی حالی و خستگی
- سردرد
- اسهال یا یبوست
- بی حسی یا سوزن سوزن شدن در بازوها ، پاها یا انگشتان دست
- ایجاد حساسیت در پوست
- درد مفاصل
بیشتر بخوانید: قویترین داروی گیاهی برای اسهال چیست
سندرم روده تحریک پذیر و سایر اختلالات گوارشی
سندروم روده ی تحریک پذیر بر روی سیستم گوارشی تاثیر میگذارد. این بیماری باعث نفخ و خروج مخاط از مقعد میشود. سایر علائم روده ی تحریک پذیر:
- نفخ
- دل درد و گرفتگی شکم
- خستگی و بی حالی
- حالت تهوع
- کمر درد
- عدم کنترل حرکات روده
- نیاز فوری یا مکرر به ادرار کردن
- اسهال یا یبوست
سایر مشکلات گوارشی نیز باعث نفخ آبکی میشود. برخی از این مشکلات مانند، بیماری التهابی روده و بیماری کرون است. همچنین پرولاپس رکتوم نیز از موارد نادر آن است.
جراحی
جراحی باعث نفخ آبکی یا نشت از روده میشود. این زمانی اتفاق می افتد که بیمار دوره ی نقاهت پس از درمان را طی میکند. پرتو درمانی شکمی منجر به بروز علائم میشود.
عملکرد عصب
برخی از شرایط سلامتی که با عملکرد عصبی در اطراف رکتوم تداخل دارند ممکن است منجر به خروج گاز زیاد از مقعد شود. اختلال در عملکرد عصب ناحیه ی مقعد باعث عدم کنترل گاز میشود. عواملی که اعصاب ناحیه ی مقعد را تحت تاثیر قرار میدهند شامل:
- دیابت
- مولتیپل اسکلروزیس
- سکته مغزی
عفونت
برخی عفونت ها باعث اسهال میشود. اگر شخصی گاز همراه با اسهال داشته باشد، نفخ آبکی ایجاد میشود.
علت گوزهای بی اختیار چیست
نفخ و گوز تا حدی طبیعی است و در همه اتفاق می افتد مگر اینکه گوز به حدی زیاد باشد که در ملاء عام نتوانید آن را کنترل کنید. اما تعداد باد معده در روز چقدر طبیعی است؟ اگر بیش از 20 بار در روز گوزهای بی اختیار داشتید، باید به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است در دستگاه گوارش خود مشکل داشته باشید. سایر دلایل و علت گوزهای بی اختیار شامل موارد زیر می شود:
- جویدن سریع غذا
- بلعیدن تکه های بزرگ غذا
- آدامس
- سیگار کشیدن
- مکیدن اشیایی مانند مداد، سر قلم یا آب نبات های سفت
- استفاده از دندان های مصنوعی که لق هستند
علت خارج نشدن باد معده
خارج نشدن باد معده به دلیل ناتوانی در دفع گاز است که می تواند نشانه یک مشکل اساسی مانند انسداد شکم نیز باشد. انسداد روده یک بیماری جدی است و در نتیجه انسداد جزئی یا کامل روده کوچک یا بزرگ رخ می دهد. تومور، بافت اسکار (چسبندگی) یا باریک شدن روده ها همگی از دلایل احتمالی انسداد شکم یا خارج نشدن باد معده هستند.
اگر مشکل خارج نشدن باد معده دارید و نمی توانید گاز را دفع کنید یا نفخ بیش از حد دارید، با پزشک خود صحبت کنید. ممکن است پزشک آزمایشهایی را برای تعیین اینکه آیا این مشکل شما ناشی از مشکل جدیتر دیگری است، تعیین کند.
علت باد شکم زیاد در مردان چیست
به طور کلی مواردی که باعث ایجاد نفخ در شکم و باد معده می شود یکسان است و فرقی بین زن و مرد ندارد. از عمده ترین دلایل باد شکم زیاد در مردان ممکن است سیگار کشیدن باشد که باعث بلع هوای اضافی در بدن می شود. سایر عوامل مثل سوء هاضمه، رژیم غذایی غلط، نوشیدن مایعات گازدار و یا مصرف برخی داروهای خاص از اصلی ترین دلایل باد شکم در بدن می باشد که تفاوتی بین زن و مرد ندارد.
علت باد شکم زیاد در زنان
نفخ شکم و یا ورم شکم در زنان کمی پیچیده تر می باشد و نباید آن را نادیده گرفت. علت باد معده زیاد در زنان می تواند علامت و نشانه یک بیماری مانند کیست تخمدان و یا فیبروم باشد.
باد شکم زیاد در زنان اگر به همراه دردهای لگنی باشد خطرناک است و نباید آن را به قاعدگی و یا خوردن غذاهای نفاخ ربط دهید. یکی از علائم واضح سرطان تخمدان در زنان نفخ شکم و جمع شدن مایعات در شکم و بروز وضعیت آسیستی می باشد.
از طرفی بروز سلیاک همراه با باد شکم در زنان شایع تر است و حدود 85 دردصد افراد آن را به درستی تشخیص نمی دهند و یا به سایر موارد ربط می دهند و توجهی به آن ندارند. ممکن است این موضوع علت ورم شکم زیاد در زنان باشد.
به صورت کلی باد شکم و تورم آن اگر به صورت ادامه دار و بدون خوردن غذاهای نفاخ باشد غیر طبیعی است و نباید ساده از کنار آن گذر کرد.
علت باد شکم زیاد در زنان در شب
افراد (هم مردان هم زنان) ممکن است در شب به دلیل صرف وعده غذایی درست قبل از خواب دچار گاز معده شوند. به طور خاص، دراز کشیدن خیلی زود پس از صرف غذا ممکن است باعث سوء هاضمه شود که می تواند گاز تولید کند. همچنین، خوردن یک وعده غذایی بزرگ می تواند برخی از بیماری ها مانند سندرم روده تحریک پذیر (IBS) را تحریک کند.
درمان باد شکم زیاد در زنان
نفخ بیش از حد و باد شکم زیاد در زنان را معمولاً می توان با ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی و سبک زندگی خود کنترل کرد، مانند:
- اجتناب از غذاهایی که باعث نفخ معده می شوند.
- خوردن وعده های غذایی کوچکتر و بیشتر
- آهسته خوردن و آشامیدن
- ورزش منظم
دلیل گوزهای زیاد و بدبو
این مورد که در طول روز چندین بار بادهای شکم بی بو و بدبو از بدن خارج می شوند امری کاملاً طبیعی می باشد. این بخشی از عملکرد طبیعی بدن است و جای نگرانی ندارد. باد شکم از گازهایی تشکیل شده که به خودی خود بو دار نیستند و بوی بد باد شکم می تواند ناشی از گوگرد باشد که در سبزیجات و تخم مرغ موجود است.
پس تا حدود زیادی علت باد شکم بدبو به غذاهایی که فرد خورده است مرتبط می باشد. اما در شرایط خاص مثل عدم تحمل لاکتوز و گلوتن بدن به دلیل ناتوانی در تجزیه آن ها موجب تولید و مهار گازهای بدبو در شکم می شود.
علت دیگر باد شکم بدبو می تواند غذاهای فیبردار مثل بروکلی باشد. این مواد غذایی سرشار از فیبر به دلیل هضم سختی که دارند و همچنین دارای گوگرد می باشند، در دستگاه گوارش تخمیر می شوند و فرایند تخمیر هم موجب بدبو شدن باد شکم می شود.
مصرف برخی از داروها هم مثل انتی بیوتیک ها موجب بدبو شدن باد شکم می شود. چرا که باکتری های مفید را از بین می برند و باعث برهم خوردن تعادل دستگاه گوارش و در نتیجه تولید گازهای بدبو می شوند.
یبوست هم دلیل باد شکم بدبو می باشد. یبوست باعث انباشت مدفوع در روده بزرگ شده و باعث ایجاد باکتری و باد شکم بدبو می شود.
خروج گاز زیاد از مقعد در نوزادان و کودکان
خروج گاز در نوزادان و کودکان یکی از نشانه های مشکلات سلامتی است. علائم کودک باید بررسی شود و با پزشک مشورت شود. مدفوع آبکی و خروج گاز برای کودکان تازه متولد شده یک امر عادی است. این به دلیل آن است که آنها غذای جامد نمی خورد و دستگاه گوارش هنوز تکمیل نشده است.
برای دستگاه گوارش نوزاد تازه متولد شده، هضم غذاهای زیر دشوار است:
- پروتئین
- چربی
- کربوهیدرات
به همین علت، هنگامی به نوزادان تازه متولد شده غذا داده میشود، امکان خروج گاز و مخاط وجود دارد. اگر نوزاد شیر مادر را مصرف کند، مدفوعشان شل است و اگر شیر خشک مصرف کنند، مدفوعشان کلفت و مشابه کره است.
اسهال
اگر کودک همراه با خروج گاز علائم دیگری هم داشته باشد ممکن است به اسهال مبتلا شده باشد. علائم اسهال شامل:
- مخاط در مدفوع
- خون در مدفوع کودکان
- بوی بد و نامطبوع مدفوع
- افزایش حجم مدفوع
- مدفوع شل تر
- تب
برای اطلاع از روش های درمان سریع اسهال کودکان در خانه کلیک کنید
لاکتوز اضافی
گاز و مدفوع آبکی یکی از نشانه های لاکتوز اضافی است. نوزادان 3 ماه یا کمتر از 3 ماه این حالت را تجربه میکنند اما بر روی نوزادان 5 تا 6 ماه نیز اثر میگذارد. علائم لاکتوز اضافی شامل:
- مدفوع قرمز
- بوی بد مدفوع
- گاز با بوی نامطبوع
- به نظر می رسد کودک به طور مداوم گرسنه است
- افزایش وزن یا نفخ
پیشگیری خروج گاز زیاد از مقعد
افراد با رسیدگی به دستگاه گوارش و رعایت موارد زیر می توانند آن را کاهش دهند:
- جلوگیری از مصرف لاکتوز و گلوتن در صورت متوقف شدن علائم
- جلوگیری از مصرف نوشیدنی های گازدار
- درست جویدن غذا
- جلوگیری از جویدن آدامس
- آرام و آهسته جویدن غذا
- عدم مصرف غذاهایی با فروکتوز بالا مانند، انجیر، خرما و آلو
- عدم مصرف غذاهای حاوی قند
- عدم مصرف غذاهای چرب و تند که از جذب مواد توسط روده جلوگیری میکند
کسانی که مدفوع شل همراه با دفع گاز خیس دارند، افزایش میزان فیبر به منظم شدن حرکات روده کمک میکند. پزشکان مصرف روزی 20 تا 35 گرم فیبر را پیشنهاد داده اند. افزایش ناگهانی میزان فیبر باعث نفخ و دل درد میشود بنابراین باید فیبر به طور منظم و پیوسته به رژیم غذایی اضافه شود. فیبرها مانندک
- میوه ها
- سبزیجات
- غلات
چه زمان به پزشک مراجعه کنم؟
اگر دفع گاز زیاد از مقعد و یا باد شکم و گاز معده مداوم باشد و بدون هیچ دلیلی اتفاق بیفتد، باید به پزشک مراجعه کرد. پزشک علت آن را می یابد و برای تشخیص، آزمایش بدنی را انجام میدهد و سوالات زیر را مطرح میکند:
- نوشیدنی ها و مواد غذایی که فرد به تازگی مصرف کرده است
- سابقه ی مشکلات گوارشی
امکان اینکه پزشک آزمایشات زیر را نیز انجام دهد وجود دارد:
- سونوگرافی یا سی تی اسکن شکم
- آزمایش خون برای بررسی بیماری سلیاک
- آزمایش تنفس
پزشک از بیمار می خواهد به غذاهایی که مصرف میکند دقت داشته باشد اینکار به مشکلات گوارشی کمک میکند، حتی ممکن است از بیمار تعداد دفعات دفع مدفوع و گاز را در طول روز بشمرد تا اتفاقات غیرطبیعی شناسایی شود. اگر فردی گاز همراه با علائم زیر را داشت باید به پزشک مراجعه کند:
- خون در مدفوع
- کاهش وزن غیر منتظره
- تورم یا ایجاد توده در شکم
- احساس تنگی نفس
سوالات متداول درباره خروج گاز زیاد از مقعد
از عمده ترین دلایل باد شکم زیاد در مردان ممکن است سیگار کشیدن باشد که باعث بلع هوای اضافی در بدن می شود.
از دلایل علت باد معده زیاد خوردن هوای اضافی است مثلا جویدن آدامس، سریع خوردن غذا یا نوشیدن مایعات گازدار.
نفخ شکم و یا ورم شکم در زنان کمی پیچیده تر می باشد و نباید آن را نادیده گرفت. چرا که می تواند علامت و نشانه یک بیماری مانند کیست تخمدان و یا فیبروم باشد.
خیر. گاز روده به خودی خود خطرناک نمی باشد و بیشتر نشانه سلامت گوارشی می باشد. در صورتی که برای شما اذیت کننده است رژیم غذایی تان را تغییر دهید.