خون در مدفوع یعنی در دستگاه گوارش مشکلی وجود دارد اما جای نگرانی نیست و با درمان به موقع میتوان از بروز مشکل جدی تر جلوگیری کرد. یکی از علت های شایع خون در مدفوع یا خونریزی از مقعد، مدفوع سفت و خشک است که بر اثر یبوست به وجود می آید و با رعایت نکاتی از بین میرود.
اگر در مدفوع خون باشد نشانه چیست؟ رنگ خون از قرمز روشن تا تیره است. اگر رنگ خون روشن باشد نشان دهنده ی مشکلی در قسمت انتهایی دستگاه گوارش بوده و اگر رنگ خون تیره باشد نشان دهنده ی مشکل در قسمت ابتدایی روده است.
مدفوع سیاه و سبز نشانه چیست
علت خون در مدفوع
دیدن لخته خون در مدفوع یعنی قسمتی از روده خونریزی میکند. گاهی اوقات مقدار این خونریزی کم است و توسط آزمایش مدفوع مشخص میشود و با چشم نمیتوان آن را دید و روی دستمال کاغذی که خود را با آن پاک میکنید مشاهده میشود.
علت خون روشن بعد از مدفوع چیست؟
علت خون روشن بعد از مدفوع بدون درد : به طور کلی اگر مدفوع خونی بدون درد با خون قرمز روشن همراه بود نشانه بواسیر یا هموروئید است ولی اگر وجود خون در مدفوع با درد همراه باشد ممکن است نشانه شقاق یا فیشر مقعدی باشد. همچنین خون قرمز روشن در مدفوع ممکن است به خاطر خونریزی راست روده یا روده بزرگ باشد.
علت خونی بودن مدفوع، دلایل احتمالی خون در مدفوع و علت خونریزی مقعدی هنگام دفع مدفوع:
بیماری دیورتیکولار: دیورتیکول کیسه های کوچکی هستند که از دیواره ی روده بیرون میزنند و منجر به بروز مشکل جدی نمیشوند اما دلیل خونریزی در مدفوع هستند.
یبوست: ایا یبوست باعث خون در مدفوع میشود؟ بله یبوست مداوم و طولانی مخصوصاً در کودکان به همراه زور زدن، موجب فشار به دیواره های داخلی مقعد و در نتیجه مشاهده خون در مدفوع می شود.
(در مطلب خون در مدفوع نوزاد[علت خون در مدفوع کودکان] *تشخیص و درمان* به طور کامل به این موضوع پرداخته شده است.)
شقاق مقعدی: ترک خوردگی قسمت انتهایی کانال مقعد است که مانند ترک خوردن لب ها یا بریدگی دست با کاغذ است. شقاق معمولا به دلیل مدفوع سخت و بزرگ ایجاد میشود که بسیار دردناک است. درمان شقاق همانند گذشته سخت نیست و می توان آن را با لیزر درمان کرد. شقاق یکی دیگر از دلایل خونریزی در مدفوع می باشد.
بواسیر(هموروئید): بواسیر یا هموروئید رگ های خونی اطراف مقعد هستند، گاهی اوقات این رگ ها متورم میشوند و باعث خونریزی میشوند. اگر شخصی به این بیماری مبتلا باشد میتواند درمان بواسیر با لیزر را انجام دهد.
استرس و مدفوع خونی : استرس می تواند روی دستگاه گوارش تاثیر بگذارد و موجب اسهال یا یبوست و استفراغ شود. استرس روی قوام مدفوع و نوع حرکات روده ای نیز تاثیر گذار است اما معمولاً موجب خونریزی از مقعد نمی شود.
کولیت: ملتهب شدن روده است و بیشترین علت آن عفونت یا بیماری التهابی روده است.
آنژیو دیسپلازی: رگ های خونی مقعد شکننده و آسیب پذیر می شوند و منجر به خونریزی مقعدی و دیدن لخته خون در مدفوع می شود.
زخم معده: زخم در آستر معده یا اثنی عشر( قسمت انتهایی روده کوچک) ایجاد می شود. بسیاری از زخم های معده بر اثر عفونی شدن با باکتری هلیکوباکتر پیلوری بوجود می آیند. استفاده ی مداوم از برخی داروها مانند، آسپیرین، ایبوبروفن، ناپروکسین میتواند منجر به زخم معده و خونریزی در مدفوع شود.
پولیپ یا سرطان: پولیپ ها که خوش خیم هستند، رشد کرده و خونریزی میکنند و منجر به سرطان میشوند. سرطان روده بزرگ، یکی از انواع سرطان است که خونریزی آن با چشم دیده نمیشود.
مشکلات مری: واریس مری یا اشک در مری(خونریزی شدید در مری) می تواند منجر به خونریزی شدید و در نتیجه لخته خون در مدفوع شود.
آیا استرس می تواند باعث ایجاد خون در مدفوع شود؟ استرس می تواند مشکلات گوارشی را تشدید کند، اما دلیل مستقیم خون در مدفوع نیست.
علت خون در مدفوع و درد شکم چیست؟ مدفوع خونی اگر با علائم دیگری مثل درد شکمی همراه شد باید جدی گرفته شود و نشانه آسیب یا سوراخ شدن دستگاه گوارش، زخم گوارشی و یا بیماری هایی مثل کرون روده می باشد.
سندروم روده تحریک پذیر و خون در مدفوع
علائم شایع سندروم روده تحریک پذیر شامل یبوست، اسهال، نفخ شکم، مدفوع مخاطی می باشد. بنابراین بین سندروم روده تحریک پذیر و خون در مدفوع ارنباطی وجود ندارد و سندروم روده تحریک پذیر موجب خونریزی داخلی و خون در مدفوع نمی شود. به طور کلی خونریزی مقعدی یا خون در مدفوع به دلیل بیماری هایی مثل بواسیر یا شقاق می باشد.
همچنین سایر بیماری های گوارشی مانند زخم معده، گاستریت یا دیورتیکولوز می توانند باعث خونریزی در دستگاه گوارش و در نتیجه مدفوع خونی شوند.
عکس خون در مدفوع
به طور معمول، شما متوجه مدفوع خونی و خونریزی مقعدی روی دستمال توالت، در آب کاسه توالت یا در مدفوع خود می شوید. اگر متوجه مقدار زیادی خونریزی از مقعد خود شدید حتما برای درمان نزد پزشک بروید. در ادامه با هم عکس خون در مدفوع،
عکس اسهال خونی، عکس خلط خونی در مدفوع و عکس دستمال خونی را میبینیم:
علائم خونریزی در مدفوع
اگر فردی خون در مدفوع داشته باشد، احتمال اینکه متوجه خونریزی نشده باشد وجود دارد زیرا در برخی موارد هیچ علائمی وجود ندارد. علائم زیر بستگی به علت، محل، زمان و شدت خونریزی دارد:
- حالت تهوع
- ضعف
- تنگی نفس
- درد شکم
- اسهال
- تپش قلب
- غش
- کاهش وزن
خون در مدفوع بدون درد نشانه چیست؟
خون در مدفوع بدون درد ممکن است به علت مشکلات گوارشی مختلفی از جمله عفونتهای باکتریایی یا ویروسی، التهابهای دستگاه گوارش، زخمهای دستگاه گوارش، پولیپهای روده و یا سرطان روده باشد. در بعضی موارد، حضور خون در مدفوع همراه با درد شکمی، اسهال، یبوست، تهوع و استفراغ نیز همراه است.
اما در برخی موارد، حضور خون در مدفوع بدون درد هم مشاهده میشود. در این موارد، علت ممکن است بافت های روده یا معدهای باشد که از ناحیه پایین خونریزی کرده اند اما عصبهای دردی را تحریک نکردهاند.
بنابراین، در هر صورتی که خون در مدفوع مشاهده شد، باید با پزشک معالج خود مشورت کنید تا علت این مشکل مشخص شود و در صورت نیاز، تشخیص و درمان صحیح انجام شود.
آیا خون در مدفوع نشانه سرطان است
در این مورد از سایت cancerresearchuk.org نقل قول می کنیم:
Blood in your poo (stools or faeces) can be a sign of bowel cancer. But it is often due to other causes. See your GP if you are worried about any symptoms that you think could be caused by cancer in the bowel. Most often, blood in the stool is from piles (hemorrhoids), especially if it is bright red, fresh blood
مدفوع خونی یا دفع خون در مدفوع ممکن است یکی از نشانه های سرطان روده باشد ولی بیشتر اوقات ناشی از دلایل دیگر مثل بواسیر (هموروئید) یا شقاق می باشد. به خصوص اگر خون قرمز روشن تازه باشد. زور زدن و فشار به عروق مقعدی باعث آسیب به آنها شده و در نتیجه منجر به دیدن خون در مدفوع می شود. از هر 10 بیمار که به دلیل خونریزی مقعدی به پزشک مراجعه می کنند، یک نفر مبتلا به سرطان کولورکتال می باشد. با توجه به اینکه خون در مدفوع یکی از 5 علامت مهم سرطان رده می باشد.
چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است؟
اگر مدفوع سیاه یا قرمز تیره است یا اسهال خونی دارید. خون زیاد یا خونریزی بی وقفه نیز خطرناک است و باید به پزشک مراجعه کنید.
خون قرمز روشن و لخته های خون، خونریزی مداوم همراه با علائمی مثل شکم درد و یا سرگیجه و بی حالی نیز وضعیت خطرناکی بوده و باید فوراً به پزشک مراجعه شود.
وجود لخته خون در مدفوع همیشه به عنوان نشانه ای از وجود مشکلات گوارشی در نظر گرفته می شود. مقدار خون در مدفوع بسیار متغیر است و می تواند به دلیل بسیاری از عوامل مختلفی از جمله عفونت های باکتریایی، ویروسی، التهابات، زخم ها، شیوع سرطان، پولیپ های روده، بیماری های خونی و … رخ دهد.
بنابراین، برای تشخیص مقدار خون در مدفوع به دقت بیشتری نیاز است. پزشک ممکن است با استفاده از آزمایش خون، اسکن های تصویری و آندوسکوپی (بررسی داخل روده با یک دستگاه تصویربرداری) تشخیص دهد که چه مقدار خون در مدفوع وجود دارد و علت آن چیست؟
چه زمانی نگران وجود خون در مدفوع باشیم
اگر هنگام اجابت مزاج متوجه خون قرمز روشن شدید، احتمالاً از روده بزرگ یا رکتوم شما می آید. دکتر لوسی جو Dr. Lucy Joo ، متخصص گوارش، میگوید:
خون قرمز روشن میتواند به هموروئید داخلی یا خارجی، شقاق، بیماریهای التهابی روده – مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون – یا حتی سرطان روده اشاره کند.
اگر خون تیره است یا قوام قیر مانند دارد، معمولاً نشانه ای است که از مری یا معده می آید و ممکن است به دلیل زخم باشد.
همچنین مهم است که خون را کجا می بینید. دکتر جو می گوید: «اگر هنگام پاک کردن، خون جدا شده از دستمال توالت را می بینید، احتمالاً از منبع اطراف مقعدی مانند هموروئید یا شقاق می آید. اما هنگامی که با مدفوع مخلوط می شود، احتمالاً از روده بزرگ می آید و می تواند نشانه ای از بیماری التهابی روده یا سرطان روده بزرگ باشد.
آیا خونریزی روده خطرناک است
خونریزی روده که به شکل خون در مدفوع یا خونریزی مقعدی دیده می شود همیشه خطرناک نیست ولی می تواند نشانه یک مشکل یا بیماری جدی باشد. ممکن است که معده، روده یا راست روده آسیب دیده باشد و یا از عوارض هموروئید باشد. از طرفی هم اگر مدت زمان خونریزی طولانی باشد ممکن است موجب کم خونی شود.
در هر صورت با مشاهده اولین خونریزی بهتر است به یک متخصص داخلی و یا پزشک متخصص گوارش مراجعه نمایید.
خون روشن و تازه در مدفوع نشانه ی چیست؟
خون روشن و تازه در مدفوع نشان دهنده ی خونریزی در قسمت انتهایی دستگاه گوارش است و می تواند به علت مشکلاتی مانند، بواسیر یا هموروئید، شقاق مقعدی و یا یبوست باشد. خونریزی گاهی اوقات با درد و گاهی اوقات بدون درد است. اگر خونریزی شدید باشد منجر به بروز کم خونی می شود. برای درمان این مشکلات باید اقدام کرد زیرا منجر به بروز مشکلات جدی می شوند.
مشاهده لخته خون یا تیره در مدفوع نشانه چیست؟
علت لخته خون در مدفوع چیست؟، خون تیره یا مدفوع تیره نشان دهنده ی خونریزی در قسمت ابتدایی روده است که خبر از بیماری های گوارشی مانند زخم معده، بیماری التهابی روده یا سرطان میدهد. خون تیره در مدفوع باعث ایجاد درد نمی شود و گاهی با چشم دیده نمی شود و فرد علائم موارد بالا را تجربه میکند. اگر خون در مدفوع مشاهده نشود و فرد علائم بالا را تجربه کند حتما باید برای درمان اقدام کند.
درمان خون در مدفوع
درمان خون در مدفوع بستگی به دلیل بروز آن دارد. در بعضی موارد، خون در مدفوع به دلیل عفونتهای ویروسی و باکتریایی رودهای است و ممکن است با مصرف آنتیبیوتیکها درمان شود.
اگر خون در مدفوع به دلیل التهاب رودهای یا سرطان روده باشد، درمان شامل مصرف داروها، درمان های بیهوشی، شیمی درمانی و تزریق وریدی (تزریق دارو به داخل رگ های خونی) در برخی موارد عمل جراحی است. اگر علت خون در مدفوع ناشی از پولیپ روده و دیورتیکولیت هست تنها عمل جراحی می تواند به درمان کمک کند.
با مشاهده علائم حتما به پزشک خود مراجعه فرمائید و دکتر متخصص پس از معاینه روش مناسب درمان را اتخاذ میکند.
درمان سریع خون در مدفوع
برای درمان سریع خون در مدفوع، از روش های زیر استفاده می شود:
- مصرف آب بیشتر: شاید مهم ترین راهکار در درمان خون در مدفوع، مصرف مقدار بیشتری آب و مایعات است. این کار باعث جلوگیری از تحریک روده ها و افزایش نرمی مدفوع می شود که می تواند به کاهش ترشحات خونی در مدفوع کمک کند.
- نشستن در وان آب گرم برای مدت 15 دقیقه در روز
- استفاده از کمپرس یخ برای آرام شدن درد و کاهش التهاب و علائم
- مصرف فیبر بالا: مصرف مواد غذایی حاوی فیبر، مانند میوه ها، سبزیجات و غلات، می تواند به کاهش احتمال تحریک روده ها و خونریزی کمک کند.
- استفاده از مسکن ها و پمادها: در صورت نیاز، می توان از مسکن ها و پمادهایی مانند پماد آنتی هموروئید استفاده کرد تا درد و تب را کاهش دهند.
- درمان با آنتیبیوتیک: در صورتی که عفونت باکتریایی باعث خونریزی شده است، درمان با آنتی بیوتیک می تواند به درمان کمک کند.
- انجام کولونوسکوپی: اگر خونریزی مزمن است و موجب نگرانی می شود، ممکن است لازم باشد که پزشک کولونوسکوپی انجام دهد تا منبع خونریزی را پیدا کرده و درمان کند.
درمان پزشکی
- آندوسکوپی: شامل تزریق ماده ی شیمیایی به محل خونریزی است.
- لیزر: اشعه ی پرتو لیزر به محل خونریزی برخورد کرده و خونریزی متوقف میشود.
- بستن: پزشک توسط یک باند یا پانسمان محل خونریزی را می بندد.
- آنژیوگرافی: ماده ای را به داخل رگ ها تزریق میکند تا خونریزی را کنترل کند.
درمان منشاء خونریزی
به جز قطع خونریزی باید منشاء خونریزی نیز درمان شود. درمان ها شامل:
- مصرف آنتی بیوتیک ها
- سرکوب کردن پیلوری( نوعی باکتری که باعث ایجاد زخم یا عفونت در معده یا قسمت ابتدایی روده می شود)
- مصرف داروهای ضد التهابی برای درمان کولیت
- جراحی، برای برداشتن قسمت هایی از روده که توسط سرطان، دیورتیکولیت یا بیماری التهابی آسیب دیده است.
درمان خانگی خون در مدفوع
- خوردن غذای پر فیبر و مایعات فراوان برای جلوگیری از یبوست که منجر به بواسیر یا شقاق مقعدی میشود.
- پس از هر بار اجابت مزاج، به مدت 15 دقیقه در وان آب گرم بنشینید.
- مصرف غذاهای تند، الکل و کافئین را کاهش دهید. غذاهای غنی از فیبر مانند میوه ها و سبزیجات را در وعده های غذایی خود بگنجانید تا سلامت دستگاه گوارش را تقویت کنید.
- هنگام دفع مدفوع زور نزنید.
تشخیص خون در مدفوع
باید اطلاعات دقیقی در اختیار پزشک قرار داد که محل خونریزی را مشخص کند. به طور مثال:
- مدفوع تیره نشان دهنده ی زخم معده یا سایر مشکلات در قسمت فوقانی روده است.
- خون روشن یا جگری رنگ نشان دهنده ی مشکلی در قسمت انتهایی روده است که خبر از بیماری بواسیر یا دیورتیکولیت میدهد.
بعد از مطالعه ی سوابق پزشکی بیمار، سایر آزمایشات زیر انجام میشود تا تشخیص داده شود که خون در مدفوع نشانه چیست ؟
لاواژ نازوگاستریک
مشخص میکند که کدام قسمت روده خونریزی میکند و برای معاینه یک لوله را از بینی وارد میکنند که لوله تا روده ادامه دارد. اگر این روش خونریزی را نشان ندهد امکان این که خونریزی متوقف شده باشد یا اینکه مشکل مربوط به قسمت انتهایی روده باشد، وجود دارد.
اسفوگادنوسکوپی( ای جی دی )
در این روش یک آندوسکوپ یا لوله ی دوربین دار از دهان به مری و سپس به معده و روده میرود. اینکار منشاء خونریزی را مشخص میکند؛ همچنین آندوسکوپی برای جمع آوری نمونه از مری تا روده استفاده می شود و سپس نمونه ها در آزمایشگاه بررسی می شوند.
کولونوسکوپی
مشابه ای جی دی است ولی با این تفاوت که لوله از مقعد وارد میشود و تا روده ادامه دارد و همانند ای جی دی، میتوان از بافت نمونه برداری کرد تا با میکروسکوپ بررسی شود.
انتروسکوپی
مشابه ای جی دی و کولونوسکوپی است و برای معاینه ی روده ی کوچک است. بیمار یک کپسول دوربین دار را قورت میدهد که در حین عبور از مری تا روده از همه ی نواحی مانند، مری، معده و روده عکس برداری کرده و آنها را به فیلم تبدیل میکند.
اسکن رادیونوکلئید
اسکن رادیونوکلئید یا همان اسکن مولکولی ماده ای رادیواکتیو به درون رگ ها تزریق می شود و توسط دوربین مخصوصی از رگ ها عکسبرداری می شود تا منشاء خونریزی پیدا شود. در این روش از مواد رادیواکتیو استفاده میشود که به بیمار تزریق یا خورانده میشود. سپس دستگاه اسکنر تصاویری از بدن بیمار تهیه میکند که به کمک آنها میتوان بررسی کرد که آیا ماده رادیواکتیو در بدن بیمار تجمع کرده است یا خیر.
لاپاراتومی
در این روش پزشک شکم را جراحی میکند و این آخرین راه درمان است. لاپاراتومی یا جراحی شکم باز یک روش جراحی است که در آن بخشی از شکم باز می شود تا به اعضای داخلی دسترسی داشته باشد. این روش برای تشخیص، درمان و بررسی بیماری های شدیدی که در اعضای داخلی شکمی اتفاق می افتد، استفاده می شود.
لاپاراتومی در بیمارانی که مشکلاتی مانند کیست های بزرگ، ورم های شدید، التهابات، خونریزی ها و نارسایی اعضای داخلی دارند انجام می شود. در این روش، پزشک یک برش عمیق در شکم بیمار انجام می دهد و به اعضای داخلی دسترسی پیدا می کند.
لاپاراتومی در برخی موارد می تواند به عنوان یک روش تشخیصی استفاده شود. در این حالت، پزشک یک نمونه از بافت بیمار را برای بررسی در آزمایشگاه اخذ می کند.